Page 78 - Demo

76Ato q%u00eb shtohen n%u00eb k%u00ebt%u00eb rast, jan%u00eb k%u00ebrkesa q%u00eb kan%u00eb t%u00eb b%u00ebjn%u00eb me fjal%u00ebn artistike dhe me teknik%u00ebn e t%u00eb folurit, duke i lidhur k%u00ebto me mish%u00ebrimin e karakterit t%u00eb personazhit. P%u00ebr t%u00eb njohur mir%u00eb karakterin q%u00eb do t%u00eb interpretohet, %u00ebsht%u00eb e domosdoshme t%u00eb lexohet e gjith%u00eb pjesa nga %u00ebsht%u00eb shk%u00ebputur monologu. Nga ky lexim krijojm%u00eb at%u00eb q%u00eb e kemi quajtur skeda e personazhit, e cila na ndihmon t%u00eb kuptojm%u00eb se kush %u00ebsht%u00eb njeriu n%u00eb jet%u00ebn reale dhe personazhi n%u00eb sken%u00eb. Treguesit kryesor%u00eb jan%u00eb b%u00ebmat, veprimet e tij; pra, duke lexuar pjes%u00ebn, mund t%u00eb b%u00ebjm%u00eb nj%u00eb analiz%u00eb t%u00eb personazhit nga perspektiva e veprimit dhe q%u00ebllimit: %u00e7far%u00eb b%u00ebn personazhi n%u00eb k%u00ebt%u00eb moment dramatik dhe pse? N%u00eb %u00e7far%u00eb rrethanash dhe ngjarjesh? Studiojm%u00eb biografin%u00eb e tij: Cili %u00ebsht%u00eb profili shoq%u00ebror? Cil%u00ebs klase i p%u00ebrket? Na duhet gjithashtu t%u00eb mendojm%u00eb p%u00ebr tiparet fizike dhe psikologjike: si ec%u00ebn? Si q%u00ebndron? %u00cbsht%u00eb i moshuar? Si vishet? Pastaj kalojm%u00eb n%u00eb pyetje m%u00eb t%u00eb qen%u00ebsishme: si i trajton t%u00eb tjer%u00ebt? %u00cbsht%u00eb mizor ndaj tyre? Meqen%u00ebse monologu %u00ebsht%u00eb ushtrim q%u00eb mb%u00ebshtetet te fjala, duhet t%u2019u jepet p%u00ebrgjigje pyetjeve: %u00c7far%u00eb marr%u00ebdh%u00ebnie ka personazhi me gjuh%u00ebn? Flet mir%u00eb apo keq? Kur flet, p%u00ebrse e b%u00ebn k%u00ebt%u00eb gj%u00eb? %u00cbsht%u00eb i rrjedhsh%u00ebm n%u00eb t%u00eb folur, apo i pagdhendur? I shkolluar apo analfabet? %u00cbsht%u00eb i hutuar dhe mezi gjen fjal%u00ebt p%u00ebr t%u00eb shprehur nj%u00eb mendim sado fillestar? Apo %u00ebsht%u00eb nj%u00eb xhongler i gjuh%u00ebs, i aft%u00eb t%u00eb derdh%u00eb nj%u00eb lum%u00eb fjal%u00ebsh pa kuptim? Ve%u00e7 t%u00eb tjerash, nj%u00eb e dh%u00ebn%u00eb tjet%u00ebr p%u00ebr suksesin n%u00eb pun%u00eb me monologun, do t%u00eb ishte edhe p%u00ebrshtatshm%u00ebria: pikat e takimit t%u00eb personazhit me vet%u00eb interpretuesin. N%u00eb t%u00eb nj%u00ebjt%u00ebn koh%u00eb, monologu studiohet edhe nga ana kompozicionale. Monolog i mir%u00eb %u00ebsht%u00eb ai q%u00eb ka nj%u00eb struktur%u00eb dramaturgjike: nj%u00eb fillim, nj%u00eb zhvillim me ulje e ngritje, q%u00eb duhet t%u00eb %u00e7ojn%u00eb te nj%u00eb pik%u00eb kulmore, si ideore, ashtu dhe emocionale. VERIFIKONI NJOHURIT%u00cb Si e shpjegoni iden%u00eb se z%u00ebri %u00ebsht%u00eb nj%u00ebkoh%u00ebsisht %u201cvalvul shkarkimi%u201d i emocionit dhe pjes%u00eb e vet%u00eb emocionit?Cili %u00ebsht%u00eb dallimi mes informacionit q%u00eb p%u00ebrcjell fjala dhe q%u00ebndrimit emocional q%u00eb shpreh intonacioni?P%u00ebrse mund t%u00eb themi se secili person ka %u201cnj%u00eb z%u00eb m%u00eb vete%u201d?Si lidhet shqiptimi i fjal%u00ebve me karakterin dhe personalitetin e nj%u00eb personazhi?%u00c7far%u00eb roli luajn%u00eb pauzat dhe theksi emocional n%u00eb krijimin e kuptimit skenik?Si mund t%u00eb ndryshoj%u00eb kuptim e nj%u00ebjta fjali, n%u00eb var%u00ebsi t%u00eb emocioneve q%u00eb shoq%u00ebrojn%u00eb shqiptimin e saj? >>> Pun%u00eb krijuese Lexoni monolog%u00eb dhe zgjidhni materialet me t%u00eb cilat do t%u00eb punoni p%u00ebr t%u00eb realizuar projektin individual. Gjat%u00eb m%u00ebsimeve n%u00eb k%u00ebt%u00eb lib%u00ebr ka shum%u00eb udh%u00ebzime n%u00eb k%u00ebt%u00eb drejtim. Materialet nuk duhet t%u00eb jen%u00eb shum%u00eb t%u00eb v%u00ebshtira, sepse vet%u00ebm k%u00ebshtu ju mund t%u2019i perceptoni dhe t%u2019i materializoni me sukses; p%u00ebr k%u00ebt%u00eb do t%u00eb ndihmonte edhe p%u00ebrshtatshm%u00ebria q%u00eb keni me ta. P%u00ebr t%u00eb zgjedhur monologun, mund t%u2019i drejtoheni dramaturgjis%u00eb dhe autor%u00ebve q%u00eb kemi p%u00ebrmendur, por edhe let%u00ebrsis%u00eb, sepse edhe n%u00eb proz%u00eb mund t%u00eb gjenden monolog%u00eb interesant%u00eb. Konsultohuni edhe me m%u00ebsuesen p%u00ebr zgjedhjet tuaja. Puna duhet t%u00eb kryhet n%u00eb komunikim t%u00eb vazhduesh%u00ebm me t%u00eb, por edhe individualisht, n%u00eb sht%u00ebpi dhe n%u00eb klas%u00eb. Duhet punuar n%u00eb m%u00ebnyr%u00eb graduale, t%u00eb mos filloj%u00eb interpretimi menj%u00ebher%u00eb; n%u00ebse gj%u00ebrat m%u00ebsohen tep%u00ebr shpejt, %u00ebsht%u00eb e v%u00ebshtir%u00eb t%u00eb korrigjohen. Ju duhet t%u00eb synoni, s%u00eb bashku me shok%u00ebt, q%u00eb t%u00eb realizoni nj%u00eb koncert t%u00eb fjal%u00ebs artistike me monolog%u00eb, pse jo edhe n%u00eb form%u00ebn e konkursit, ku t%u00eb ftoni t%u00eb gjith%u00eb shok%u00ebt e shkoll%u00ebs.